Yangın Algılama Sistemleri

Yangın Algılama Sistemleri

Yangın Algılama Sistemleri

YANGIN ALGILAMA SİSTEMLERİ 

Yangın algılama sistemleri, bir yangını başlangıç anında tespit ederek uyarı veren sistemlerdir. Sistem yangını tespit ettikten sonra yangının başladığı binada bulunanları haberdar etmesinin yanı sıra itfaiye haber verme opsiyonu da vardır. Hem can hem de mal korumak için kurulan bu sistemler sayesinde yangına zamanında müdahale edilir ve olası bir felaketin önüne geçilmiş olur. 

Bu sistemler otomatik olabileceği gibi manuel de olabilir ve yangının söndürülmesi aşamasında ilgili ekiplere zaman kazandırma özelliği vardır. Sistemin içinde detektörler, sirenler, yangın butonları gibi elemanlar yer alır. Algılama sistemlerinin devreye girmesi ile tahliye işlemi başlar.

Farklı yangın algılama sistemleri ev, ofis, fabrika, alışveriş merkezleri, okullar, hastaneler, havalimanları, endüstriyel tesisler ve benzeri alanlarda kullanılabilir.

YANGIN ALGILAMA SİSTEMLERİ İLE TAM ZAMANINDA MÜDAHALE

Yangın algılama sistemleri ev, ofis, fabrika, endüstriyel tesis, hastane, okul, alışveriş merkezi, havalimanı vb. her türlü yapıda meydana gelebilecek yangınların büyümesi ve bir felakete dönüşmesinin önündeki en büyük engeldir.

Yangını daha başlangıç anındayken tespit edip gerekli birimlere sesli uyarı araçları ile haber veren, binanın boşaltılmasını ve söndürme sistemlerinin devreye girmesini sağlayan bu sistemler, can ve mal güvenliği açısından hayati önem taşır. 

Öyle ki etkili bir yangın algılama sistemi bir yangını hızlı ve doğru bir şekilde tespit ederek oluşabilecek hasarı tamamen bile ortadan kaldırabilir.

Bir yangın algılama sistemi, yangını gerçekten başlamadan önce algılamak için duman detektörleri kullanır. Yangın detektörünün alarm izleme merkezine doğrudan bağlantısı da olması itfaiyenin en hızlı şekilde olay mahalline gelmesini sağlar ve yangın yapı içindeki söndürme sistemleri ile söndürülememişse, daha da büyümeden söndürülür.  Yangın algılama ve söndürme sistemleri böylece görevini tam anlamıyla yerine getirmiş olur.

YANGIN ALGILAMA SİSTEMİ NEDİR?

Yangın algılama sistemi, yangın söndürmeyi değil, olası bir yangın anında ikazda bulunarak ortamın hızla boşaltılmasını sağlayan sistemlere verilen addır. Bu sistemler günümüzde yangın söndürme sistemleri ile entegre çalışan sistemler haline gelmişlerdir. Bu sayede ikaz verildiği anda eğer yangının çıktığı binada söndürme sistemi varsa bunlar devreye girip yangını daha da tehlikeli hale gelmeden söndürür.

YANGIN ALGILAMA SİSTEMLERİ YÖNETMELİĞİ

Yangın algılama sistemleri ve kullanım alanları ile şekilleri, binaların yangından korunması hakkında yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir. Yangın yönetmeliği olarak da adlandırılan bu yönetmelik herhangi bir şekilde çıkan yangının, can ve mal kaybını en aza indirerek söndürülmesini sağlayacak, yangın öncesinde ve sırasında alınacak tedbirler ile organizasyon, eğitim ve denetimi sağlama amaçlıdır. Yönetmelik kapsamında hangi binada hangi uyarı ve söndürme sistemlerinin olması gerektiği en ince detayına kadar belirtilmiştir.

Yangın alarm sistemi daha güvenli mekanlar için gerekliliği olan sistemler olarak ön plana çıkar. Olay başladığında alarm sistemleri devreye girer ve önlem alması gereken birimlere uyarı verilmiş olur.

YANGIN ALGILAMA VE UYARI SİSTEMLERİ

Yangın algılama ve uyarma sistemlerinin amacı kaçış yollarındaki görme mesafesi 20 metrenin altına düşmeden uyarı yaparak, insanların yangın alanından daha güvenli bölgelere kaçmalarını sağlamaktır.

Yangın uyarı sistemleri yangının başlaması ile söndürülmesi arasındaki zamanı olabildiğince kısaltarak çok büyük bir fayda sağlarlar.

Zira yangın algılanıp uyarısı yapılmazsa, büyür ve önü alınamaz. Bu da can ve mal kayıplarının üst sınırda yaşanmasına neden olur.

Farklı tesislerin farklı yangın algılama ve uyarı sistemlerine ihtiyacı vardır. Örneğin mutfak gibi bir duman detektörü için uygun olmayan binalarda  bir ısı detektörü  kullanılır. Detektör gereğinden fazla yükseldiğinde uyarı verir ve gerekli önlemler zaman kaybetmeden alınır.

YANGIN ALGILAMA SİSTEMİ ELEMANLARI

Bir yangın algılama sisteminde yer alan algılama elemanları, sistemin anında uyarı vermesini sağlar. Bu elemanlar, kontrol panelleri, yangın detektörü, yangın butonları ve sirenlerdir. Birbiri ile entegre çalışan bu elemanlar yangın daha başlama aşamasındayken uyarı görevini yerine getirir.

  • Kontrol Panelleri- Yangın uyarı sisteminin düzgün ve doğru çalışmasını sağlayan kontrol merkezidir. Yangın kontrol panellerisistemin kurulacağı bölgeye göre değişkenlik sağlamaktadır, binanın büyüklüğü ve ihtiyaca göre kurulurlar.
  • Yangın detektörü- Yangın ikaz sisteminin en önemli elemanı detektörlerdir. Zira doğru detektör seçilmezse yanlış alarmlar söz konusu olabilir. Detektör yangın ile günlük olayları birbirinden ayırabilmelidir. Sigara dumanı, buhar veya depolanan ürünlerden dolayı ortamda bulunan gazlar nedeniyle alarm verirse karışıklıklara neden olabilir. Ayrıca detektörler binada doğru bir şekilde yerleştirilmelidir. Detektörlerin, sabit sıcaklık, sıcaklık artış hızı detektörü, ışın tipi detektör ve alev tipi olmak üzere çeşitleri vardır.
  • Yangın butonları- Alarm sistemini harekete geçiren ve olası bir yangın durumunda haber veren elemanlardır.  Bu butonlar alarm verebilmek yangın çıkan binada bir noktadan 30 metreden fazla uzağa gitmeden, kolay ulaşım için yerden 1.4 metre yüksekliğe  konulmalıdır.  Yangın durumunda butona basarak binadaki herkesin durumdan haberdar olması sağlanır.
  • Alarm Sirenleri- Alarm sirenleri ile ilgili binada bulunan kişiler alarm durumuna geçirilir ve devamında tahliye edilir. Bu nedenle alarmın tüm bina içinde duyulabilir olması gerekmektedir.

Bu elemanların görevlerini yerine getiri getirmediği konusunda zaman zaman farklı senaryolar ile tatbikatlar yapılması da sistemin çalışır vaziyette kalmasını sağlar.

 YANGIN ALGILAMA VE İHBAR SİSTEMLERİ

Yangın algılama ve ihbar sistemleri 2002 yılından sonra yapılan yasal düzenlemeler gereği belirli alanlarda bulundurulması zorunlu olan donanımlardır. Bu donanımlar mekanın fiziki koşullarına göre belirlenmeli  ve kullanılmalıdır.

Günümüzde en çok kullanılan yangın algılama ve ihbar sistemlerini şöyle sıralayabiliriz:

  • Yangın ihbar detektörleri
  • Kıvılcım ve alev detektörleri
  • Adresli yangın alarm  sistemi
  • Konvansiyonel sistemler
  • Karbonmonoksit sistemler
  • Acil anons ve seslendirme

Her bir sistemin kendine özgü kullanım alanları vardır.

ADRESLİ YANGIN ALGILAMA SİSTEMLERİ

Adresli yangın algılama sistemleri konvansiyonel yangın alarm sistemleri ile birlikte daha çok tercih edilen sistemler arasındadır.

Adreslenebilir yangın alarm sistemleri en modern sistem tipidir. Adı üzerinde yangının çıktığı adresi noktasal olarak belirleyen sistemdir. Sistemde kullanılan optik, ışın tipi, sıcaklık ve multisensör detektörler yangını hızlı bir şekilde algılayıp uyarı vermektedir. Öte yandan bu sistemde de yangın alanında bulunan kişi veya kişiler sistemi manuel olarak da devreye sokabilirler.

Sistemde ana merkezde yer alan bir yangın paneli ve bu panele bilgi veren bileşenler vardır. Bu sistemde arızaya ve yangına ilişkin bilgiler, panelde yer alan LCD ekrana yansır. Her bir detektör, apayrı bir adres noktası olarak yer bulur. Yangının tam olarak hangi noktada olduğu detaylı biçimde görülür. Bu yangın ihbar istemleri, daha erken uyarı verdiği için daha çabuk önlem alınmasını sağlar ve yanlış alarm riski de bulunmamaktadır. Özellik fabrika benzeri karmaşık binalar için adresli yangın sistemi en doğru tercih adresli yangın algılama sistemi olacaktır.

Büyük tesisler, fabrikalar, yüksek katlı binalar, üniversite vb büyük kampüsler, havalimanları veya geniş sitelerde adresli yangın algılama sistemleri daha çok kullanılmaktadır. Sisteme yüklenen yangın senaryoları can ve mal kayıplarının en aza indirilmesini de sağlamaktadır.

Sistemin bileşenleri ise şöyle:

  • Yangın Algılama Paneli
  • Duman Detektörü
  • Isı Detektörü
  • Kombine Detektör
  • Yangın Butonu
  • Uyarı Cihazı
  • Giriş /Çıkış Modülü
  • Röle Çıkış Modülü
  • Siren Kontrol Modülü

Konvansiyonel sistemlere göre daha yüksek maliyet ortaya çıkaran bu sistemler yangına en kısa sürede müdahale edilmesini sağladığı için avantajlıdır.

Bu noktada konvansiyonel yangın algılama sistemleri hakkında da kısaca bilgi verelim.

Konvansiyonel yangın uyarı sistemleri belirli bir bölgedeki yangını algılanmasını gerçekleştiren ve ihbar eden sistemlerdir.  Daha çok küçük işletmeler tercih eder.

Zira bu tür sistemler ucuzdur ve küçük tesislerde iyi çalışır. Konvansiyonel yangın alarm sistemleri ile ilgili temel sorun, bir yangın alarm bileşeni bir sinyal ürettiğinde ve kontrol panelinde göründüğünde, binada hangi bileşenin olduğunu bilmenin bir yolu olmamasıdır. 

KABLOSUZ YANGIN ALGILAMA SİSTEMLERİ

Kablosuz yangın algılama  sistemleri, kablosuz buton, yangın detektörü, gaz detektörü ve kablosuz siren flaşörden oluşan bir bütündür. Özellikle kablo kullanımının zor olduğu tarihi eser, müze vb. yapılarda kablosuz yangın algılama sistemleri tercih edilir. Genel olarak düşük maliyetli ve kolay yerleştirilebilir sistemlerdir. Yangın ihbarı cihazlardan panele radyo sinyali ile iletilir. Kablosuz sistemler de yangın ihbarını noktasal olarak bildirirler. Bu sistemde detektörler, ihbar butonu, siren gibi cihazlar yangın kontrol paneli ile yakın bir mesafede olmak zorundadır. Ayrıca kablosuz sistemler sinyal karışıklığı, sinyal kesilmesi gibi durumlardan çok ciddi derecede etkilenmektedir.

YANGIN ALARM SİSTEMİ NASIL KURULUR?

İster yangın alarm sisteminin bulunmasının zorunlu olduğu bir yer olsun, ya da tamamen isteğe bağlı olsun, sistemin doğru sonuçlar vermesi için doğru kurulum gerekir.

Yangın alarm ve uyarı sistemlerinin kurulacağı binanın büyüklüğüne, niteliğine, yangın riskine göre kullanılacak sitemler belirlenir ve kurulum da buna göre yapılır.

Örneğin yanıcı ve yakıcı madde üretilen bir fabrikanın yangın riski bir eve ya da ofise göre daha az olacak ve kullanılan sistem de doğal olarak farklı olacaktır. İlk kategoride adreslenebilir yangın alarm sistemi kullanılırken, ikinci kategoride konvansiyonel yangın alarm sistemi tercih edilebilir. Keza tarihi bir yapıda da kablosuz sistemlerin kullanılması daha verimli sonuçlar verir.

YANGIN ALARM SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIR?

Bir duman detektörü veya duman alarmı,  dumanı algılayan ve yakındaki insanları potansiyel bir yangın tehdidi hakkında uyarmak için alarm veren bir cihazdır. Bir ev tipi duman detektörü tipik olarak yaklaşık 150 mm çapında ve 25 mm kalınlığında disk şeklinde plastik bir muhafaza içine monte edilecektir, ancak şekil üreticiye göre değişebilir.  Duman yükseldiğinden, çoğu detektör tavana veya tavana yakın bir duvara monte edilir.

Bu sistemlerin çalışma prensibi duman detektörlerinin dumanı veya ısı sensörlerinin ısı değişimlerini algılamasına dayanır. Yangını ya da ısı değişimini algılayan detektörler sesli uyarı mekanizmasını çalıştırır ve sesli uyarı sistemleri ile durumdan yangın çıkan alandaki herkes haberdar olur. Entegre bir söndürme sistemi varsa o devreye girer, itfaiyeye haber verilir ve tahliye senaryoları uygulanır.

Sistem manuel olarak da devreye sokulabilir. Meydana gelen bir olayda, yangın butonlarına basılarak yetkili kişilerin durumdan haberdar olması sağlanır.

Her iki alternatifte de sistemin kusursuz çalışması için tasarımının da kusursuz ve olası tüm senaryolar düşünülerek yapılması gerekir.

Bu gönderiyi paylaş